Fraukje van Boheemen is tolk/vertaler in het Nederlands, Engels en Spaans en zowel beëdigd in Nederland als in Spanje. Ze woont al 25 jaar in Spanje, is sinds 13 jaar technisch vertaler en biedt nu twee jaar ook tolkdiensten aan. Frau noemt ze zichzelf in Spanje, want haar Friese voornaam blijkt onuitspreekbaar in Spanje.
Technische vertalingen en tolken
Toen Fraukje startte met vertaalwerk, koos ze al snel voor technische vertalingen. Fraukje: “Van technische vertalingen gaat mijn hart sneller kloppen. Een handleiding van een automotor of een airco of de uiteenzetting van een ingewikkelde technologie, daar kan ik mijn tanden in zetten. Die liefde voor techniek zie je ook terug in de organisatie van rally’s voor klassieke auto’s in Spanje, die ik al heel wat jaren help organiseren. In de Coronaperiode was ik op zoek naar een nieuwe uitdaging. Via het ITV heb ik de tolkopleiding online met goed resultaat afgerond. Momenteel verdiep ik me in arbeidsrecht en mediation, naast notariaat dat zit al in mijn specialisme. In deze regio is voor tolken in de Nederlandse taal weinig werk, voor Engels word ik wel gevraagd. Zo heb ik in een cabine op locatie getolkt tijdens wetenschappelijke congressen op universiteiten in Salamanca of voor professioneel voetbal. Juist de combinatie van vertalen en tolken vind ik fijn, het liefst in de verhouding 50-50. Ik heb me ingeschreven voor de EU-accreditatie-examens om te worden opgenomen in de lijst met freelance tolken die kunnen worden ingezet voor de verschillende instellingen. Ook andere grote internationale organisaties putten uit die lijst. De examens zijn best pittig, eerst simultaan en als je goed genoeg bent, mag je door met consecutief. Voorlopig ben ik dus wel zoet met de voorbereiding. Mijn ultieme droom is om te tolken bij de NAVO of in de Oval Office.”
Tolk-lessen aan de universiteit
En ze is van meer markten thuis, want begin dit voorjaar heeft ze een docent op de prestigieuze universiteit in Salamanca vervangen. Fraukje: “Ik heb een week lang tolk-lessen van een bevriende docent overgenomen en deze derdejaars studenten gevoed met tolktechnieken. Dat was heel leuk om te doen. Daarin gaf ik ze bovendien mee, dat ze goed op de hoogte moeten blijven van de actualiteiten. In elke voorstelronde mag in Spanje voetbal of politiek niet ontbreken. Ik ben overigens niet helemaal onbekend met lesgeven, want ik heb vijf jaar Engelse les aan medewerkers van bedrijven in Madrid gegeven. Toen ik moeder werd, kon ik dat niet meer combineren met mijn privéleven.”
Hoe bereid je je voor op een tolkopdracht?
“Zodra ik de naam van de spreker heb, ga ik me verdiepen in die persoon. Ik luister en kijk Youtube-video’s om aan de stem en het taalgebruik te wennen. Ik gebruik hierbij ook terminologielijsten die ik zelf aanmaak in BoothMate. Een handige app waarin je met het intoetsen van een paar letters al snel de juiste terminologie vindt. Veelal vertaal ik vooraf de documentatie of presentatie als ik moet tolken. Ook al is dat natuurlijk niet altijd mogelijk. Sowieso vind ik dat je op de hoogte moet zijn van belangrijke ontwikkelingen in de geopolitiek. Een opmerking hierover is snel gemaakt.”
Hoe kijk je tegen AI en vertalen aan?
“Met vele opdrachtgevers werk ik al jaren prettig samen voor vertaalopdrachten. Dit is een combinatie van kwalitatief goed werk op de afgesproken tijd afleveren en dat vereist heldere communicatie met projectmanagers. Nu merk ik wel dat steeds meer bedrijven machinevertalingen gebruiken, die ik dan reviseer, zogeheten post editing. Verzetten tegen AI heeft geen zin, het is in ons (werk)leven al geïntegreerd, ikzelf gebruik bijvoorbeeld bepaalde hulpmiddelen met AI-technologie. Zonder context zijn de AI-vertalingen ongenuanceerd en soms ronduit belabberd. Regelmatig moet ik hardop lachen achter mijn scherm als ik de machinevertaling lees. Zonder revisie zou dat hele slechte vertalingen opleveren. Voor het tolken verwacht ik binnenkort een ommekeer, dat de vraag naar onze tolkdiensten weer meer zal aantrekken. Organisaties komen steeds meer terug van tolken via AI en sommige instanties beginnen niet eens aan machinevertalingen, de reputatie staat namelijk op het spel.”
Lid van het NGTV
Sinds vorig jaar is ze op aanraden van haar studiegenoten lid geworden van het NGTV. Fraukje: “Ik zie dat het NGTV veel doet aan zichtbaarheid en belangenbehartiging. Bovendien heb ik al diverse interessante webinars bijgewoond, aan intervisiegroep Spaans deelgenomen en ook een SamenWerkWoensdag vind ik een leuk initiatief om met andere leden kennis te maken. De podcast vind ik een waardevolle toevoeging aan alle kennis die ze al met ons delen.” Op de vraag of ze ook een live-event gaat bezoeken, antwoordt Fraukje: “Als ik dat kan combineren met andere afspraken in Nederland, dan ben ik zeker van de partij.”