Over tolken en vertalen

Een prachtberoep

“Vanuit elke  achtergrond  en  op  elke leeftijd kun je van dit mooie vak genieten, want wat je een  echte  tolk  en/of  vertaler  maakt,  zijn  een  flinke talenknobbel, passie en gedrevenheid.” 
     NGTV-lid Dorota Chaberko, freelance commercieel vertaalster, tolk Pools/Nederlands

“Vertalen is schilderen met woorden.” NGTV-lid Marlene Lokin, beëdigd vertaler Frans


Tolken en vertalen: een wereld van verschil

Tolken is het gesproken woord mondeling weergeven in een andere taal.

Vertalen is een geschreven tekst schriftelijk overbrengen in een andere taal.

Simpel gezegd: een vertaler schrijft en een tolk spreekt. Tolk en vertaler zijn daarom twee heel verschillende beroepen. Veel professionals doen beide en noemen zich dan tolk/vertaler. Het is niet per definitie zo dat wie tolkt ook vertaler is, of omgekeerd.

Verwarring ontstaat soms omdat het woord ‘vertalen’ ook wel gebruikt wordt als het over tolken gaat. Het woord ‘vertalen’ wordt dan in algemene zin gebruikt, in de betekenis zoals die ook in Van Dale staat: ‘in een andere taal overzetten’. 


Professionele vertalers

  • kunnen analytisch en synthetisch redeneren
  • beschikken over een professionele attitude: ze kunnen in teamverband werken, taken coördineren en hun taken stipt en precies uitvoeren.
  • zijn kritisch ingesteld
  • hebben oog voor de maatschappelijke consequenties van hun handelen
  • staan open voor nieuwe informatie en willen voortdurend up-to-date blijven
  • kunnen complexe problemen passend benaderen
  • zijn vertrouwd met de broncultuur en de doelcultuur
  • zijn vertrouwd met tekstsoorten en hun conventies in bron- en doeltaal
  • kunnen vertaaltechnologische en andere hulpmiddelen efficiënt gebruiken
  • kunnen databanken, referentiewerken, terminologielijsten en woordenboeken raadplegen en interpreteren.
  • kunnen teksten uit de vreemde taal/talen in hun moedertaal en/of omgekeerd vertalen in overeenstemming met een vertaalopdracht.
  • kunnen hun eigen vertalingen verantwoorden en vertalingen van een derde reviseren

 

Zie ook: het vertaalproces, het moedertaalprincipe, revisieCAT-tools

Het NGTV heeft speciale vakgroepen die bestaan uit leden die werken als literair vertalerjuridisch vertalertechnisch vertaler


Beëdigd tolk, beëdigd vertaler

Een beëdigd tolk/beëdigd vertaler is ingeschreven in het Register Beëdigde Tolken en Vertalers (Rbtv) en heeft voor de rechtbank een eed afgelegd.

Beëdiging als vertaler of als tolk gebeurt op deze manier sinds 2009, het jaar waarin de Wet beëdigde tolken en vertalers (Wbtv) in werking is getreden en het Register Beëdigd tolken en vertaler is ingesteld.

Voorheen kon alleen een vertaler zich laten beëdigen (voor het leven), na overlegging van bepaalde diploma's, getuigschrifen of andere "proeven van bekwaamheid". Een tolk werd steeds beëdigd per rechtszitting.

Zie ook: Wat is een beëdigd vertaler en een beëdigd tolk?
Zie ook: Hoe word ik beëdigd tolk of beëdigd vertaler?
Zie ook: Vertaalopleidingen 


Consecutief tolken en simultaantolken

Consecutief tolk

Consecutief tolken betekent dat eerst de spreker spreekt en steeds even stopt met praten om de de tolk in de gelegenheid te stellen zijn woorden te tolken. Consecutief tolken worden in sommige settings ook verbindingstolken, gesprekstolken of "community interpreters" genoemd.

Consecutief tolken worden ingezet in het bedrijfsleven, sociale instanties (de "community interpreters"), de rechtbank (gerechtstolken). Elke soort setting vereist specifieke kennis.

Simultaantolk

Simultaan tolken houdt in dat de tolk tolkt terwijl de spreker spreekt. Een simulaantolk wordt ook congrestolk of conferentietolk genoemd. 

Het NGTV heeft speciale vakgroepen die bestaan uit leden die werken als gesprekstolk, simultaantolkconsecutief tolk of gerechtstolk

 

Specifieke vaardigheden 

  • analytisch én synthetisch kunnen redeneren.
  • over een professionele attitude beschikken: ze kunnen in teamverband werken, taken coördineren en hun taken stipt en precies uit te voeren.
  • kritisch ingesteld zijn
  • oog hebben voor de maatschappelijke consequenties van hun handelen.
  • open staan voor nieuwe informatie en willen voortdurend up-to-date blijven.
  • complexe problemen passend kunnen benaderen.

 

Professionele tolken

  • kunnen zich mondeling correct en genuanceerd uitdrukken.
  • beschikken over interculturele, communicatieve vaardigheden
  • beheersen de tools en technieken van het tolken
  • kunnen op doeltreffende wijze uit de moedertaal tolken in een of meer vreemde talen
  • kunnen op doeltreffende wijze uit een of meer vreemde talen tolken in hun moedertaal 

 

De globalisering van politiek en economie en de vergrijzing binnen het tolkberoep doet de vraag naar conferentietolken toenemen. De Europese instellingen hebben in 2011 aangekondigd dat ze in de komende tien jaar een lichting tolken nodig zullen hebben om de tolken te vervangen die uit het beroep stappen. Ondanks de steeds grotere rol die het Engels als lingua franca in Europa en over de hele wereld inneemt, blijft de nood aan conferentietolken groot: veel mensen beheersen het Engels net niet voldoende om zonder tolk te communiceren binnen een gespecialiseerde context.

Wat er gebeurt als er geen professionele tolk wordt ingeschakeld, kunt u hier zien.

Zie ook: Tolkopleidingen


Een belangrijke brugfunctie

Wat een vertaler en een tolk gemeen hebben, is dat zij een belangrijke brugfunctie vervullen tussen twee (groepen) mensen die elkaar anders niet zouden begrijpen. Daarbij gaat het niet alleen om taal, maar ook om cultuur. Professionele vertalers en tolken zetten niet alleen de ene taal in de andere taal over, maar hebben ook veel kennis van beide culturen.

Deze site maakt gebruik van cookies om de website te analyseren en verbeteren.

Akkoord Weigeren